Hậu vệ cánh và những vai trò thay đổi trong làng bóng đá hiện đại

- 10 phút đọc

Cũng giống như những vị trí khác, vị trí hậu vệ cánh trải qua một thời gian dài cũng cho những thay đổi rõ rệt về vai trò để đáp ứng nhu cầu đối với bóng đá hiện đại.

Trong những năm qua, chúng ta đều đã thấy sự thay đổi mạnh mẽ ở mọi vị trí trên khắp sân bóng. Bóng đá hiện đại đã chứng kiến ​​sự ra đời của những trung vệ, tiền đạo, tiền vệ công, tiền vệ phòng ngư, tiền đạo cánh,… nhưng vị trí hậu vệ cánh được xem là nổi bật nhất về sự thay đổi và phát triển.

Hậu vệ cánh được xem là một vị trí mà ngay cả những huấn luyện viên giỏi nhất trong thập niên 70 và 80 của thế kỷ trước cũng không khai thác hết. Từ việc được đặt tên là “trung vệ chơi rộng” đến việc trở thành cầu thủ năng động và linh hoạt nhất trên sân, vai trò của một hậu vệ cánh đã đi một chặng đường dài trong lịch sử sân bóng 11 người.

Bạn đã đọc chưa?

Các “phiên bản” đầu tiên của một hậu vệ tấn công xuất hiện lần đầu ở Hungary vào đầu những năm 1950 bởi Gustav Sebes. Trong đó, Ferenc Puskas và Laslo Budai chính là chìa khóa của hệ thống này. Budai là một tiền đạo thuần chạy cánh và Puskas được triển khai như một trong những tiền đạo chơi cao phất. Bên cạnh đó, Buzansky và Lantos sẽ thực hiện các bước chạy chồng chéo để hỗ trợ tấn công.

Sodo-Hungary

Đội hình Hungary từng “làm mưa làm gió” trong quá khứ.

Định nghĩa một hậu vệ tấn công cũng đã có được những cái nhìn thoáng qua dưới thời Vicente Feola tại FIFA World Cup 1958. HLV của ĐT Brazil sau đó cũng đã thực hiện sơ đồ 4-2-4  giống như Hungary trong những năm 1950, với Nilton Santos và Djalma Santos được triển khai ở hai bên sườn.

Sự khác biệt giữa Gustav Sebes và Vicente Feola là việc Sebes sử dụng mặt nạ 4-2-4 với thực chất là lối chơi 2-3-3-2. Thế hệ vàng của Hungary năm đó sẽ chờ đợi và chính thức tung ra đòn quyết định một khi họ quan sát được kiểu di chuyển của đối phương. Hệ thống hậu vệ cánh là một thành công lớn đối với Brazil khi họ tiếp tục giành chức vô địch World Cup 1958. N.Santos và D.Santos nổi lên như hai trong số những hậu vệ cánh đáng sợ nhất của thế kỷ 20.

Sodo-Brazil

ĐT Brazil vô địch World Cup 1958 với phong cách hoàn toàn khác biệt.

Ở sơ đồ trên, Garrincha luôn hợp tác với Vava trong vòng cấm trong khi Zagallo lùi xuống hàng tiền vệ. Điều này để lại không gian rộng lớn cho các hậu vệ khai thác. Họ thật sự đã làm tất cả phải bất ngờ khi ghi 16 bàn sau sáu trận để giúp Brazil lên ngôi World Cup theo một phong cách hoàn toàn khác. Hậu vệ tấn công là một cuộc cách mạng chiến thuật trở lại vào thời đó, kẻ chủ mưu là Gustav Sebes. Tuy nhiên, Vincente Feola là người đầu tiên sử dụng hậu vệ cánh đa năng này trong hang thủ gồm bốn người.

Trong những năm cuối của thế kỷ 20, Roberto Carlos và Cafu giữ vững di sản của thế hệ đàn anh ĐT Brazil đi trước. Bộ đôi hậu vệ này đã giành được 2 danh hiệu FIFA World Cup (1994 và 2002) và gieo rắc nỗi kinh hoàng cho các đội bóng khác trên toàn cầu bằng kỹ thuật, tốc độ và sự linh hoạt đáng kinh ngạc của họ. Cafu và Roberto Carlos thường chơi bên cạnh một hàng phòng ngự 3 người và chính điều này đã cung cấp cho họ nhiều tự do hơn để cống hiến cho mặt trận tấn công. Vị trí này được gọi là “Wingback” và đội tuyển Brazil trong những năm đầu của thế kỷ 21 đã loại bỏ hoàn toàn những tiền vệ cánh thuần túy để góp phần giúp Cafu và Roberto Carlos nổi trội ở vị trí trên.

Ở thời điểm đó, bóng đá Anh cũng bắt đầu chứng kiến ​​một sự thay đổi. Sự hiểu biết về vai trò hậu vệ cánh đã được thử thách. Đó là trong những năm đầu tiên của Arsene Wenger tại Arsenal, nơi chúng ta bắt đầu chứng kiến về khái niệm một hậu vệ tấn công tại Premier League. Nigel Winterburn và Lee Dixon là những hậu vệ cánh đầu tiên trong đội hình của người tiền nhiệm George Graham. Khi Arsene Wenger thay thế Sir Graham vào năm 1996, Winterburn và Dixon đã trải qua một sự thay đổi căn bản trong phong cách chơi của họ. Tuy nhiên, Wenger lại không thể hiện thực hóa ý tưởng đó với bộ đôi này. Thay vào đó, tài năng trẻ mang tên Ashley Cole lại bất ngờ nổi lên.

AshleyCole-Arsenal

Ashley Cole là phát hiện lớn nhất của Wenger thời điểm đó.

Ashley Cole có mọi điểm mạnh mà Arsene Wenger muốn một hậu vệ cánh phải sở hữu. Cole là một trong những cầu thủ nhanh nhất giải đấu, có khả năng tạt bóng tuyệt vời và có thể chơi trọng 90 phút mà không đổ mồ hôi. Anh hình thành mối quan hệ đối tác mạnh mẽ với Robert Pires bên cánh trái, trở thành một hậu vệ ‘bất khả chiến bại’ khi chỉ mới 23 tuổi.

Kể từ khi bắt đầu thế kỷ 21, các HLV như Pep Guardiola, Jose Mourinho, Antonio Conte và Jurgen Klopp lại phần nào thay đổi cách nhìn về vị trí đặc biệt này. Hậu vệ phải liên tục chuyển đổi, chồng cánh với các tiền vệ và không chỉ biết phòng ngự hay lùi về như các trung vệ. Thay vào đó, họ phải tự tin rê bóng qua người và thực hiện những cú tạt chuẩn xác.

Có thể nói rằng Dani Alves chắc chắn là hậu vệ tốt nhất từ đầu thế kỷ 21 cho đến nay. Không chỉ là cầu thủ sở hữu nhiều danh hiệu tập thể nhất, Dani Alves còn là chìa khóa thành công của Pep Guardiola tại Barcelona. Trong 390 lần ra sân cho Barcelona, ​​Alves đã có cho mình 100 pha kiến tạo và ghi được 21 bàn thắng. Không thể tin đây là những thống kê mà một hậu vệ phải có được.

Hiện tại, Jurgen Klopp là HLV có lối chơi dựa vào hậu vệ cánh nhiều nhất. Andrew Robertson và Trent Alexander Arnold đã và đang chơi quá hay trong sơ đồ 4-3-3 của Klopp để giúp Liverpool giành danh hiệu Champions League và trước mắt là chiếc cúp vô địch Premier League này. Họ cũng được xem là bộ đội hậu vệ cánh tốt nhất trên thế giới tại thời điểm này.

Arnold-Robertson

Bộ đôi hậu vệ cánh xuất sắc nhất của Liverpool hiện tại.

Nói một cách khách quan, hậu vệ cánh vẫn được xem là vị trí quan trọng nhất trong đội hình với thế giới bóng đá hiện đại. Và với những siêu sao đang nổi như Achraf Hakimi, Alphonso Davies, Trent Alexander Arnold, Aaron Wan Bissaka, Renan Lodi,… bóng đá chắc chắn sẽ còn phát triển. Vị trí này theo thời gian sẽ được nâng cấp, chiến thuật mới sẽ được phát minh và chúng ta hy vọng sẽ thấy những cầu thủ tốt hơn trong tương lai.

(Ảnh: Internet)

Theo Báo Thể thao & Văn hóa
Bài viết liên quan